Bu tetkikler hayat kurtarabiliyor!
Dondurucu soğukların hakim olduğu kış günlerinde, kapalı ve kalabalık ortamlarda geçirilen sürenin artması ve virüslerin çok kolay bulaşması nedeniyle, solunum yolu enfeksiyonları hızla artıyor.
Kış aylarında solunum yolu enfeksiyonları artıyor. Kronik hastalıklar alevlenip, bağışıklık sistemi zayıflıyor. Ayrıca kalp-damar hastalıklarının görülmesi sıklığı artıyor.
Bu nedenle kış aylarında yapılacak kapsamlı bir check-up, pek çok sağlık riskini erkenden fark etmeye ve mevsimsel hastalıklardan korunmaya yardımcı oluyor.
Özellikle 50 yaş üzeri kişiler, kronik hastalığı olanlar, sigara içenler, fazla kilolu bireyler ve sık enfeksiyon geçirenlerin bazı tetkikleri yapması önem taşıyor.
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Edvin Murrja, sağlıklı bir kış için yaptırılması gereken tetkikleri anlattı:
1-Temel kan testleri
- Tam Kan Sayımı (Hemogram): Anemi, enfeksiyon veya bağışıklık sorunları açısından önemlidir.
- CRP / Sedimantasyon: Vücutta gizli enfeksiyon ya da inflamasyonu gösterir.
- Kan şekeri, insülin direnci, HbA1c: Diyabet eğilimi veya kontrolsüz diyabeti tespit eder.
- Elektrolitler (Sodyum, Potasyum, Kalsiyum, Magnezyum): Su dengesi ve kalp ritim bozukluğu açısından önemli.
2-Karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri
Karaciğer ve böbrekler, vücudun filtre sistemi olarak görev yapar. Ancak bu organlardaki sorunlar çoğunlukla sinsice ilerler. Kışın ilaç kullanımının artması, yetersiz su tüketimi ve beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler bu iki organı zorluyor.
ALT, AST: Karaciğer yağlanması veya hasarını gösterir.
Üre-Kreatinin: Böbrek fonksiyon bozukluklarını erken yakalamada kritik önem taşır.
3-Kolesterol testleri
Kış aylarında hareket azalırken, yüksek kalorili ve yağlı besinlere yönelim artıyor. Bu durum, kolesterol seviyelerini olumsuz etkiliyor. Kolesterol testleri, kalp ve damar hastalıkları açısından risk taşıyan kişilerin erken dönemde belirlenmesini yardımcı oluyor. Özellikle fark edilmeyen yüksek kolesterol, ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor. LDL (kötü kolesterol), HDL (iyi kolesterol) ve Trigliserid değerleri kalp-damar sağlığının en temel belirteçleridir.
4-Tiroit fonksiyonları
Üşüme, kilo alma, halsizlik, unutkanlık ve ruh hali değişimleri kışın sık görülmekte. Bu şikayetlerin nedeni bazen tiroit bezinin düzensiz çalışması olabilmekte. Tiroit fonksiyon testleri, metabolizmanın dengede olup olmadığını gösterdiğini ve şikayetlerin kaynağını netleştirmeye yardımcı oluyor. Kış aylarında özellikle Hashimoto tiroiditi ve hipotroidi belirtileri daha kolay alevlenebiliyor. TSH ve fT4 düzeylerinin tespiti çok önemli.
5-Vitamin ve mineral değerlendirmesi
Kışın güneş ışığı azaldığından D vitamini eksikliği sık ortaya çıkıyor. D vitamininin yanı sıra B12, demir ve magnezyum gibi değerlerin de eksikliği enfeksiyonlara daha açık hale gelinmesine neden olabiliyor. Vitamin D, B12-Folat, Demir ve Ferritin değerlerine mutlaka bakılmalı, eksiklik varsa doktor önerisiyle takviye kullanılmalı.
6-Akciğer değerlendirmesi
Soğuk hava, grip ve benzeri solunum yolu enfeksiyonları akciğerleri doğrudan etkiler. Sigara içenler veya sık öksüren, nefes darlığı yaşayan, sık enfeksiyon geçirenler için akciğer değerlendirmesi büyük önem taşır. Akciğer grafisi ve fiziksel muayene mutlaka yaptırılmalı.
7-Kardiyovasküler tarama
Soğuk hava damarların büzülmesine neden olarak kalbin daha fazla efor sarf etmesine yol açar. Bu durum özellikle kalp-damar hastalığı riski taşıyanlar için önemlidir. Kardiyovasküler taramalar, kalbin yükünü ve damar sağlığını ortaya koyarak olası riskleri önceden gösterir. Kışın hipertansiyon ve kalp krizi riski arttığından, tansiyon takibinin düzenli yapılması, EKG ve gerekli kişilerde EKO hayati önem taşır. Özellikle de göğüs ağrısı, nefes darlığı, çabuk yorulma gibi şikayetler varsa yapılmalı.
