Kimler alerji aşısı olabilir?
İklim değişikliği nedeniyle yükselen sıcaklıklar, mevsimsel alerjisi olan kişilerin daha uzun bir süre boyunca daha fazla polene maruz kalmasını sağlıyor. Bu durum alerjenlerin havada kalma süresini uzatıyor ve alerji şikayetlerini artırıyor.
Günümüzde çocukların yaklaşık üçte birinde, yetişkinlerin ise önemli bir kısmında alerjik hastalıklara rastlanıyor. En yaygın alerjik hastalıklar; alerjik rinit (saman nezlesi), alerjik astım, ürtiker, atopik dermatit (egzema), arı alerjileri ve bazı gıda alerjileridir.
Alerjik rinit hastalarının genellikle burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırık, gözlerde kaşıntı ve sulanma, astım hastalarında ise nefes darlığı, öksürük ve hırıltılı solunum gibi belirtiler görülüyor. Bu şikâyetlerin özellikle ilkbahar aylarında ya da ev tozu gibi alerjenlere maruz kalındığında artıyor.
Doğru tanı, doğru tedavi planı için önemli
Tanı sürecine ilişkin bilgi veren Alerji ve İmmünoloji Uzmanı Dr. Nurhan Sayaca, hastanın şikayetlerinin ve öyküsünün dikkatle değerlendirilmesinin büyük önem taşıdığını açıkladı. Bunun yanında deri prick testleri ve bazı kan testleri ile kişinin hangi alerjenlere karşı duyarlılık geliştirdiğinin belirlenebildiğini, doğru tanının doğru tedavi planı için temel adım olduğunu vurguladı.
Alerjik hastalıkların tedavisine de değinen Sayaca, üç temel yaklaşım bulunduğunu belirtti. İlk olarak alerjene maruziyet azaltılmalı. İkinci aşamada ilaç tedavileri uygulanmalı. Üçüncü ve en etkili yöntem ise alerji aşıları olarak bilinen immünoterapi. Bu tedavi, alerjik hastalıkların seyrini değiştirebilen ve uzun vadede kalıcı iyileşme sağlayabilen tek yöntem.
Alerji aşıları bağışıklık sistemini yeniden eğitiyor
Bu tedavi, bağışıklık sistemini yeniden eğitmeyi amaçlıyor. Hastaya alerjisi olduğu maddeye karşı çok küçük dozlarla başlanarak düzenli aralıklarla artan miktarlarda alerjen veriliyor. Bu sayede bağışıklık sistemi zamanla o maddeye karşı aşırı tepki vermemeyi öğreniyor. Tedavi süresi genellikle 3-5 yıl arasında değişiyor. iDüzenli uygulandığında birçok hastada şikayetler belirgin şekilde azalıyor. Bazı hastalarda ise tamamen ortadan kalkabiliyor. Ayrıca bu tedavinin astım gelişme riskini azaltma gibi uzun vadeli faydalarını da var.
Öncelikle alerjenin testlerle net olarak ortaya konması gerekiyor. Özellikle polen, ev tozu akarı, küf mantarı veya arı alerjisi bulunan ve ilaç tedavisine rağmen şikayetleri devam eden hastalarda aşı düşünüşebiliyor. Hem çocuklarda hem de yetişkinlerde uygulanabiliyor.
Güvenli ancak her hastaya uygulanamaz
Toplumda alerji aşılarıyla ilgili yanlış bilinenler de var. Bunlardan biri, tedavinin çok riskli olduğu yönünde. Oysa uzman hekim kontrolünde ve uygun hastalarda uygulandığında alerji aşıları güvenli. Bir diğer yanlış bilgi ise her alerji hastasına bu tedavinin uygulanabileceği düşüncesi. Burada mutlaka bir uzmandan destek almak gerekiyor.
Alerji belirtilerini hafife almayın
Alerjiye neden olan faktörlerin mümkün olduğunca azaltılması önemli. Ev tozu alerjisi olanların ev temizliğine özen göstermesi gerekiyor. Polen alerjisi olanlar yoğun polen dönemlerinde açık havada uzun süre kalmamalı. Doktor önerisi dışında ilaç kullanılmamalı. Uzun süren veya yaşam kalitesini olumsuz etkileyen durumlarda bir uzmana başvurulması gerekiyor.
