Tüm karbonhidratlar zararlı değil!
Karbonhidratlar, beslenmenin en temel enerji kaynaklarından biri olmasına rağmen yıllardır sağlıksız yaşam ve fazla kilolar ile ilişkilendiriliyor.
Kilo vermek için düşük karbonhidratlı hatta karbonhidratsız diyetleri savunurken, protein ve sağlıklı yağları öne çıkıyor. Ancak tüm karbonhidratlar zararlı değil. Hatta araştırmalar, doğru türde karbonhidratlar tüketildiğinde karbonhidratların yaşlanmayı yavaşlatabileceğini öne sürüyor.
JAMA Network Open dergisinde yayınlanan bir çalışmada araştırmacılar, orta yaşta karbonhidrat alımının sağlıklı yaşlanma ile ilişkili olup olmadığını inceledi. Özellikle kronik hastalıklar, fiziksel ve bilişsel işlevler ile ruh sağlığı açısından değerlendirme yapıldı.
Araştırmacılar, 1984-2016 arasında Nurses’ Health Study anketlerini dolduran 47.513 kadının verilerini analiz etti. Çalışmaya 1984 yılında 60 yaşın altında olan katılımcılar da dahil edildi. Bilim insanları her katılımcının beslenme verilerini inceleyerek tüketilen karbonhidratların türünü ve toplam miktarını değerlendirdi. Rafine karbonhidratlar, rafine edilmemiş karbonhidratlar ve tam tahıllar, meyveler, sebzeler ve baklagillerden gelen karbonhidratlar ayrı ayrı analiz edildi.
Verileri sağlıklı yaşlanma kavramı üzerinden değerlendirdiler
Bu tanım kişinin
- 70 yaşına kadar hayatta kalmasını
- 11 büyük kronik hastalıktan hiçbirine sahip olmamasını
- Hafıza veya fiziksel işlevlerde bozulma yaşamamasını
- İyi bir ruh sağlığına sahip olmasını içeriyor.
Çalışmanın bulgularına göre, orta yaşta en fazla yüksek kaliteli karbonhidrat tüketen kadınların bu sağlıklı yaşlanma kriterlerini karşılama olasılığı yüzde 37’ye kadar daha yüksekti. Buna karşılık, rafine karbonhidrat tüketiminin sağlıklı yaşlanma olasılığını yüzde 13 azalttığı görüldü.
Araştırmacılar, diyet lifi, yüksek kaliteli karbonhidratlar ve rafine karbonhidratların tüketiminin, ileri yaşlarda genel sağlık durumu üzerinde önemli ve ölçülebilir bir etkiye sahip olabileceği sonucuna vardı.
Peki yüksek kaliteli karbonhidratlar ve rafine karbonhidratlar nedir?
Çalışmada yüksek kaliteli karbonhidratlar; tam tahıllardan, meyvelerden, sebzelerden ve baklagillerden gelen kompleks karbonhidratlar ile toplam diyet lifini ifade ediyor. Yani vücudun sindirmesi daha uzun süren, lif açısından zengin ve besin değeri yüksek karbonhidratlar bu gruba giriyor.
Öte yandan rafine karbonhidratlar ise işlenmiş gıdalardan gelen karbonhidratları kapsıyor:
- Beyaz ekmek
- Makarna
- Beyaz pirinç
- Pizza ve hamur işleri
- Gazlı içecekler
- Şekerler
Çalışma, yüksek kaliteli karbonhidratların sağlıklı yaşlanma ile bağlantılı olduğunu gösteriyor. Uzmanlar kompleks karbonhidratların rafine olanlara kıyasla genel sağlık açısından daha faydalı olduğunu da vurguluyor. Kompleks karbonhidratlar; tokluk hissini artırıyor. Beyin fonksiyonlarını destekleyip, kan şekeri seviyelerinin daha dengeli kalmasına yardımcı oluyor.
Bu karbonhidratlar; temel vitaminler, besin ögeleri ve diyet lifi açısından zengin. Ama işlenmiş karbonhidratlar, paketli ve daha lezzetli hale gelirken raf ömrünü uzatmak için yapıları değişiyor.
Yani tüm karbonhidratlar aynı değil. Özellikle ekmek ve hamur işlerindeki rafine karbonhidratları sınırlandırın. Ancak tam tahıllar, meyveler, sebzeler ve baklagillerde doğal olarak bulunan yüksek kaliteli karbonhidratlara beslenmede yer vermek gerekiyor. Bu tür karbonhidratlar yaşam süresine katkı sağlayabiliyor.
Kaynak:
