Ciltteki renk değişikliğini güneş lekesi sanmayın!
Özellikle yaz aylarında ciltte fark edilen beyaz, açık kahverengi veya pembe renkli lekeler yüzeysel vücut mantarının habercisi olabiliyor. Bu lekelerin yaygın nedenlerinden birini, halk arasında ‘samyeli’ olarak bilinen tinea versikolor enfeksiyonu oluşturuyor.
Dermatoloji Uzmanı Dr. Melda Koyuncu bu mantar türü hakkında bilgi verdi:
1-Bulaşıcı mı?
Ciltte mantar denildiğinde akla bulaşıcılık gelse de tinea versikolor genellikle bulaşıcı kabul edilmiyor. Tinea versikolor (pityriasis versikolor) deride renk değişikliklerine yol açan yüzeysel bir mantar enfeksiyonudur. Etkeni çoğunlukla deride normalde de bulunan Malassezia adlı mayadır. Bu mantar bazı kişilerde aşırı çoğalarak hastalık oluşturur.
2-Klinik belirtiler neler?
Deride (genellikle gövde, omuz, boyun ve kollarda) görülen beyaz, kahverengi, pembe veya sarımsı lekeler, hafif kepeklenme veya ince pul pul dökülme, bazen hafif kaşıntı (özellikle sıcak, nemli ortamda), etkilenen bölgeler bronzlaşmadığı için, güneşe çıkınca lekelerin daha belirgin görünmesi (çünkü etkilenen bölgeler bronzlaşmaz).
3-Hangi etkenler tetikliyor?
Yüzeysel mantar enfeksiyonunun başlıca tetikleyicileri şunlar: Sıcak ve nemli hava, terleme, yağlı cilt, bağışıklığın baskılanması ve hormonal değişiklikler.
4-Kimler daha fazla etkileniyor?
Ergen ve genç yetişkinlerde, yaşlılar ve çocuklara göre daha yağlı deri yapısına sahip olduklarından, daha sık etkilenirler. Ayrıca bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde de hastalık ortaya çıkabiliyor.
5-Tanı nasıl konuyor?
Klinik muayene çoğu zaman yeterlidir. Bazen lekelerin üzerindeki ince kepeklerin mikroskopik incelenmesi ile tanı kesinleştiriliyor. Ayrıca Wood lambası sarımsı-yeşil renk değişikliğinin saptanması ile tanı doğrulanabiliyor.
6-Nasıl tedavi ediliyor?
Genellikle mantar karşıtı krem ve şampuanlar (selenyum sülfit, çinko prition, ketokonazol ve benzerleri gibi etken maddeler içeren) kullanılıyor. Yaygın ve tekrarlayan durumlarda ağızdan tabletler öneriliyor. Mantar temizlense bile cilt renginin normale dönmesi haftalar veya aylar sürebiliyor.
7-Korunmak için nelere dikkat edilmesi gerekiyor?
- Terli giysinin üzerinizde uzun süre kalmaması gerekiyor. Egzersiz veya yoğun terlemeden sonra duş alıp, kuru giysiler giyin.
- Sıcak ve nemli ortamlarda cildi mümkün olduğunca kuru tutun.
- Bol ve pamuklu giysiler tercih edin.
- Çok sıcak ve uzun süreli banyolar yerine ılık duş alın.
- Özellikle yaz aylarında veya daha önce sık nüks olmuşsa koruyucu amaçlı haftada bir veya ayda birkaç kez antifungal şampuanları gövde ve kollara sürüp 5 dakika bekletip, durulayın.
