Saatler öncesinden kalp krizi tahmini mümkün mü?
Doğal dokuyla kusursuzca bütünleşen yapay damarlar… Her kalp için dijital bir ikiz… Giyilebilir teknolojilerle kalp krizini saatler öncesinden tahmin edecek yapay zeka destekli teknolojiler… Daha pek çok gelişmenin önümüzdeki 10 yıl içinde kalp hastalıklarının tanı ve tedavisinde hayatımıza girmesi bekleniyor.
Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Rengin Çetin Güvenç, bu alandaki yenilikçi tanı ve tedavi yöntemlerini anlattı:
Bilimsel çalışmalara göre, “Kalp krizleri önceden tahmin edilebilir mi?” sorusuna cevap vermek mümkün. Eğer bu gerçekleşirse, “10 yıl içinde yüzde 20 riskiniz var” demek ortadan kalkacak. Bunun yerine, sistemler artık şu uyarıyı verecek: “72 saatlik yüksek riskli bir kalp krizi risk penceresine giriyorsunuz.” Bu tahminlerin analitiklere dayalı gerçek zamanlı modellerle desteklenmesi beklenmekte. Önleyici ilaç ayarlamaları ve davranışsal yönlendirmelerle uzaktan hekim müdahalesine olanak sağlayacak.
Dijital kalp ikizimiz geliyor
Herkes için bir kalp ikizi kavramı büyük heyecan uyandıran yeniliklerden biri. Görüntüleme, genomik ve fizyolojiden geliştirilen bu modeller, hekimlerin; müdahaleleri gerçekleştirmeden önce simüle etmelerine olacak verecek. Bir stent veya kapak değişiminin nasıl davranacağını tahmin etmelerine, ilaç seçimini ve dozunu ayarlamalarına imkan tanıyacak. ‘Dijital ikiz’ olarak da adlandırılan bu kavram, kardiyolojiyi simülasyon odaklı bir disipline dönüştürecek gibi görünmekte.
Yeni görüntüleme teknolojileri
Yapay zekanın klinik uygulamaya girmesiyle normal bir EKG’den pek çok kalp hastalığı riskini tahmin etmek de mümkün. Geleceğin görüntüleme teknolojilerinin sadece ‘olanı’ göstermekle kalmayıp, ‘olacak olanı’ da tahmin edebileceğini öngörüyoruz. Amaç, yırtılmadan önce ‘hassas plakları’ belirlemek. Aritmileri öngörmek için elektriksel yolları haritalamak. Yapısal ve moleküler verileri tek bir taramada birleştirmek. Daha az belirti, daha az hastane ziyareti ile yaşam kalitesinde büyük iyileşmeler beklenmekte. Yani ‘Tedaviden- Önlemeye’ doğru bir gidiş söz konusu. Belki de en önemli değişiklik teknolojik değil, felsefi olacak.
Damar sertliği tarihe karışıyor mu?
Bir diğer heyecan verici gelişme ise hasarlı doku ve organların yenilenmesi üzerine çalışan rejeneratif tıp alanında. Önümüzdeki 10 yılda doğal dokuyla kusursuz bir şekilde bütünleşen biyomühendislik ürünü yapay damarlar… Plakları hedef alan nanoteknoloji ve damar sertliğini tersine çeviren gen terapileri hayatımıza girecek. Tüm bu yenilikçi yaklaşımlar sadece damar sertliğini tedavi etmeyi değil, onarmayı, hatta tersine çevirmeyi vaat edecek.
Hastalıkların oluşmadan önlenmesi; aşılar, koruyucu hekimlik, tarama programları, risk faktörlerinin ortadan kaldırılması gibi modern tıbbın başlangıçtan beri yürütmeye ve korumaya çalıştığı politikalarının tamamı, teknolojik gelişimlerin bize getirdikleri ve sunduklarıyla birlikte yeniden anlam kazanıyor. Ancak veri gizliliği ve güvenlik endişeleri gibi konular, sistem tasarımının sorunsuz ve mükemmel olması zorunluluğunu da beraberinde getiriyor.
