18 Ekim Dünya Menopoz Günü
Menopoz, kadın yaşamının doğal bir evresi. Ancak ‘doğal’ olması, bu dönemde ortaya çıkan her yakınmanın normal ve zararsız olduğu anlamına gelmiyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Jale Dal Ağca “Kadınların en sık yaptıkları hata, yaşam kalitelerini düşüren şikayetlere katlanmak. Ve bazı ciddi hastalıkların ilk sinyali olabilecek belirtileri geçiştirmek” diyor. Bu normalleşme algısı, kemik erimesinden kalp-damar hastalıkları ve jinekolojik kanserlere dek pek çok tehlikenin sessizce ilerlemesine zemin hazırlayabiliyor.
Dr. Ağca, 18 Ekim Dünya Menopoz Günü kapsamında menopozda en sık yapılan 6 hatayı anlattı:
1-‘Menopozda olur’ diyerek şikayetlere katlanmak
Sıcak basması, gece terlemesi, uyku bozukluğu, konsantrasyon güçlüğü, vajinal kuruluk veya cinsel ilişkide ağrı menopoz döneminde sıktır. Ancak bir belirtinin sık görülmesi, tedavi edilmeden yaşanması gerektiği anlamına gelmiyor. Özellikle günlük yaşamı, iş performansını, uykuyu veya cinsel yaşamı etkileyen yakınmaların değerlendirilmesi gerekiyor. Üstelik her şikayeti menopoza bağlamak da doğru değil. Tiroit hastalıklarından anemiye, uyku bozukluklarından metabolik sorunlara kadar farklı nedenler benzer belirtilere yol açabiliyor.
2-Hormon tedavisinden korkmak
Hormon tedavisini herkes için aynı ve tehlikeli sanmak en büyük yanlışlardan biridir. Günümüzde tedavi tamamen kişiye özel planlanıyor; kadının yaşı, sağlık geçmişi ve riskleri dikkate alınıyor. Uygun adaylarda ilk 10 yıl içinde başlanan tedavi, kemik erimesinden sıcak basmalarına dek hayat kalitesini baştan aşağı değiştirebiliyor. Bugün artık ‘hormon iyi mi, kötü mü?’ sorusunu değil, ‘hangi kadına, hangi dozda ve nasıl bir tedavi verilmelidir?’ sorusunu konuşmalıyız.
3-Kalp ve kemik sağlığını ihmal etmek
Bu süreç sadece sıcak basmasından ibaret değil. Kemik kaybı ve kalp-damar hastalıkları açısından risklerin arttığı bir dönem. Menopozla birlikte kemik kaybı hızlanabiliyor. Kilo ve bel çevresinde yağlanma, kan yağlarında yükseliş, insülin duyarlılığı ve kardiyovasküler risk faktörleri değişebiliyor. Bu nedenle menopoz kontrolü yalnızca hormon tetkiki yapılan bir muayene olmamalıdır. Özellikle aile öyküsü, sigara kullanımı ve bireysel kardiyovasküler riskler mutlaka değerlendirilmelidir.
4-Sadece kiloya odaklanıp kaslarını unutmak
Menopozda hormonların değişmesiyle karın yağlanması artarken, kas kütlesi ve gücü hızla eriyor. Bu dönemde bilinçsizce yapılan çok düşük kalorili diyetler, kas kaybını hızlandırıyor. Sadece zayıflamaya değil; düzenli egzersiz, fiziksel aktiviteler, direnç egzersizleri ve yeterli proteinle kas gücünü korumaya odaklanın. 50’li yaşlardan sonra yalnızca daha zayıf olmayı değil; daha güçlü olmayı hedefleyin. Kas, sağlıklı yaşlanmanın en önemli yatırımlarından biridir.
5-Uyku sorununu sadece menopoza bağlamak
Menopoz döneminde uyku sorunları oldukça sık görülüyor. Gece terlemeleri uykuyu bölebilir; ancak bu dönemde her uyku sorununun nedeni hormonlar değildir. Sonbahar ve kış aylarında günlerin kısalması uyku düzenini ve genel iyilik halini etkiliyor. Düzenli uyku saatleri oluşturmak, gün ışığından yararlanmak, fiziksel aktivite ve özellikle kafeini azaltmak önemli. Alkol de uykuya dalmayı kolaylaştırıyor ama gece uykusunun kalitesini bozuyor. Ayrıca menopoz döneminde alkol tüketimi meme kanserine de zemin hazırlayabiliyor.
6-‘Yaşım geldi, artık böyle’ diyerek yaşam konforunu ihmal etmek
Östrojen azalmasına bağlı kuruluk, hassasiyet ve idrar yolları yakınmaları ortaya çıkıyor. Bu sorunlar kadınların yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürüyor. Ancak pek çok kadın, mahremiyet çekinceleri nedeniyle hekimden bunları saklıyor. Oysa lokal ve kişiye özel tedavilerle bu tabloyu düzeltmek mümkündür. Unutmayın; kadının yaşam kalitesi ve özel hayatındaki konforu yaşla birlikte sona ermez. Yaşanan bu sıkıntılar ‘yaşım geldi, artık böyle’ denilerek kabullenilmemeli, mutlaka hekime danışılmalıdır.
